Terrorisme, extremisme en radicalismeTerrorisme, extremisme en radicalisme

  • Een deel van de capaciteit van de Federale Gerechtelijke Politie (15,5 %) staat ten dienste van het federaal parket. In dat kader werd er 174 015 uur gepresteerd voor de bestrijding van terrorisme.
  • De leden van de Luchtvaartpolitie trainen zich steeds meer in het detecteren van verdachte gedragingen in de luchthavens.
  • In november 2019 konden dankzij een internationale actie waaraan de Belgische Federale Politie actief deelnam, zo'n 26 000 online propagandatopics van Islamitische Staat worden verwijderd.


Federale dossiers

Een deel van de capaciteit van de Federale Gerechtelijke Politie staat ten dienste van het federaal parket (15,5 %). Zo werd er in 2019 zo’n 387 117 uur onderzoek gevoerd in opdracht van het federaal parket waaronder 174 015 (45 %) in de strijd tegen het terrorisme.

  2018 2019
Fenomenen Uren % Uren %
Terrorisme 236 881 60 174 016 45
Niet-terrorisme 159 423 40 213 102 55
Totaal 396 304 100 387 118 100

Behaviour Detecting Officers

De Behaviour Detecting Officers (BDO) hebben als taak elk ongewoon of afwijkend gedrag te herkennen op basis van zeer uiteenlopende kenmerken. Naar aanleiding van de golf van terroristische aanslagen in België en onze buurlanden steeg de vraag naar een opleiding in deze techniek die bedoeld is om terroristen op te sporen.

In 2019 werden 362 personeelsleden van de Federale Gerechtelijke Politie opgeleid tot ‘eindgebruiker’ in BDO. 438 leden van de Luchtvaartpolitie (LPA) hebben die opleiding eveneens gevolgd (+ 15,5 % ten opzichte van 2018). Voorts werden 12 beveiligingsagenten van de Directie beveiliging (DAB) tot trainer BDO gevormd.

Dit brengt het totale aantal gebrevetteerde politiemensen die op datum van 31 december 2019 zijn opgeleid tot Behaviour Detecting Officer op 1527, onder wie 137 gekwalificeerde BDO-trainers en 8 mastertrainers (train-the-trainers). De BDO-opleidingen worden voortgezet.

Daarnaast krijgen alle beveiligingsagenten en beveiligingsassistenten voor ze aan de slag gaan bij DAB tijdens hun opleiding 3 dagen training in behaviour detection. Zij kunnen BDO-taken uitvoeren maar zijn niet gebrevetteerd. Op 31 december 2019 hebben in totaal 582 DAB’ers met succes hun basisopleiding voltooid, inclusief drie dagen BDO.

Success Story

6 kinderen van strijders van Islamitische Staat naar ons land teruggebracht

In juni zijn zes kinderen van strijders van Islamitische Staat (IS) in België aangekomen. In Aïn Issa, in het noorden van Syrië, werden ze toevertrouwd aan een delegatie van de FOD Buitenlandse Zaken. Met behulp van de diensten van de Luchtvaartpolitie van Brussel-Nationaal (LPA BruNat) werden ze vervolgens naar België gerepatrieerd.

Die opdracht was uniek in zijn soort. LPA BruNat kreeg immers de opdracht om de zes kinderen vanuit het Midden-Oosten tot in de luchthaven van Melsbroek te begeleiden. Deze kinderen waren niet vergezeld door hun ouders of voogd.

De opdracht werd zorgvuldig voorbereid, onder meer via een operationele risicoanalyse. Deze bevatte tal van aspecten zoals de geopolitieke situatie en de risico's op het vlak van volksgezondheid. Op basis daarvan werden de politionele inzet, het gewenste type vliegtuig (militaire of burgervlucht) en andere te nemen maatregelen vastgelegd. De terugvlucht, met tussenlanding in Athene, is zonder incident verlopen.

Tijdens de vlucht stonden enkele leden van het Rode Kruis en een medewerker van de centrale antiterrorisme-eenheid van de Federale Politie de politiemensen van LPA BruNat bij.

DVI

Success Story

Online terroristische propaganda stilgelegd

Op 21 november 2019 werd er een nieuwe internationale actie opgestart onder leiding van de Belgische onderzoeksrechter, gespecialiseerd in cybercriminaliteit en terrorisme, en het federaal parket. Het onderzoek werd toevertrouwd aan de Federale Gerechtelijke Politie (FGP) van Oost-Vlaanderen. Het hoofddoel van deze actie was de huidige propagandastromen van Islamitische Staat (IS) stil te leggen.

In totaal werden tijdens deze actie meer dan 26 000 online topics verwijderd. Het betreft onder andere video’s, publicaties, groepen en accounts op sociale media. Het spreekt voor zich dat dergelijke dossiers een internationale aanpak vergen. België kreeg hierbij de steun van Europol, Eurojust en verschillende buitenlandse politiediensten.

Tijdens de actie vond de coördinatie tussen de Belgische onderzoeksrechter, het federaal parket en de FGP plaats vanuit een commandopost van Europol in Den Haag. De speciale internetunit (IRU) van Europol werkte samen met verschillende onlinedienstverleners, zodat zij de aan IS gelinkte informatie of accounts van hun platform konden verwijderen.

Ook het Single Point of Operational Contact van de Directie van de internationale politiesamenwerking (CGI/SPOC) droeg zijn steentje bij door de behandeling van Siena-berichten die overgemaakt werden voor en tijdens de actie van 21-23 november 2019. In totaal behandelde het SPOC 14 berichten.

Kanaalplan

De Federale Gerechtelijke Politie (FGP) van Brussel heeft haar inspanningen in het kader van het Kanaalplan onverminderd voortgezet, zowel in de aanpak van gewelddadig extremisme en terrorisme, als in de ondersteunende fenomenen.

Die aanpak is grotendeels projectmatig en gaat gepaard met een doorgedreven beeldvorming en een structurele en multidisciplinaire aanpak met tal van overheids- en privépartners.

De aanpak van de valse documenten bleef ook in 2019 bijzonder succesvol: sinds het begin van de structurele aanpak in 2016 werden 11 clandestiene productiesites ontmanteld. De duizenden gebruikers worden opgespoord door een multidisciplinaire taskforce.

Het multidisciplinaire BELFI-project, onderdeel van het Kanaalplan, zag zijn scope uitgebreid van de aanpak van fraude door natuurlijke en rechtspersonen verbonden met radicalisme en terrorisme, naar drugshandel, valse documenten en wapens. Tijdens 36 operaties werden 246 locaties gecontroleerd en 63 frauduleuze entiteiten gesloten. De politiediensten openden 74 opsporingsonderzoeken, de verschillende inspectiediensten samen 391.

Ten slotte voorziet het Globaal Drugsplan in de aanpak van geografische ‘hotspots’ en pakt het de gekende drugsclans multidisciplinair aan.

Success Story

Company Dumping werpt vrucht af

Het nieuwe project Company Dumping in de marge van het Kanaalplan ter bestrijding van de fictieve vennootschapszetels te Brussel, kwam op kruissnelheid en leidde reeds tot de ontbinding van honderden vennootschappen.

Het overbrengen van een vennootschapszetel naar Brussel is al jaren een probleem (vaak simultaan met nieuwe bestuurders). De vennootschap wordt stuurloos achtergelaten en/of misbruikt voor criminele doeleinden: witwassen, sociale/fiscale fraude, als vehikel voor criminele activiteiten zoals de huur van panden of voertuigen voor drugstrafiek.

Daarom werd een structuur opgezet om dergelijke vennootschappen in een vroege fase te lokaliseren en te controleren en ze, desgevallend, uit te schakelen door ontbinding of faillissement. Ook tegen de organisatoren van de fraude (bijvoorbeeld business centers) wordt een onderzoek opgestart.

De partners van de Federale Gerechtelijke Politie (FGP) van Brussel in dit verhaal zijn het parket, het arbeidsauditoraat van Brussel, het parket-generaal, de 6 Brusselse politiezones, de ondernemingsrechtbanken en onderzoekskamers voor ondernemingen in moeilijkheden, de Economische Inspectie, de Inspectie van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, de Fiscale Administratie en Bijzondere Belastinginspectie, gerechtsdeurwaarders en de FOD Economie.

Kanaalplan

Screening

Screening bestaat uit een veiligheidsverificatie met het oog op het geven van een veiligheidsadvies of veiligheidsattest. Dit moet bepaalde personen toelaten 'gevoelige' plaatsen te betreden om er een prestatie uit te voeren of er een specifieke functie te bekleden.

Veiligheidsadviezen en veiligheidsattesten

Adviezen & attesten 2018 2019
Luchthavens 20 625 20 068
Nationale Veiligheidsoverheid (NVO) 13 278 6 569
Varia 6 200 6 488
Militairen 5 000 4993
Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) 5 822 4 994
Aanwervingen Geïntegreerde Politie 4 845 5 916
Steun politiezones 1 000 578
Eervolle onderscheidingen 17 368 20 207
Totaal 74 138 69 813

Veiligheidsmachtigingen

Personeelsleden van de Federale Politie en van de Lokale Politie die uit hoofde van hun functie toegang (moeten) hebben tot geclassificeerde gegevens of geclassificeerde lokalen en vergaderruimten, moeten over een specifieke machtiging beschikken. Die 'veiligheidsmachtigingen' zijn bedoeld om gevoelige informatie te beschermen door hun beschikbaarheid te beperken.

In vergelijking met 2018 stellen we vast dat het aantal veiligheidsverificaties (screenings) met het oog op de toekenning van een veiligheidsmachtiging relatief stabiel is gebleven.

Uitgereikte veiligheidsmachtigingen 2018 2019
Vertrouwelijk 19 10
Geheim 735 753
Zeer geheim 147 195
Totaal 901 958

Opmerking: het aantal aanvragen voor een veiligheidsmachtiging stijgt lichtjes ten opzichte van 2018. Sommige directies willen die verhoging van het veiligheidsniveau om operationele verplichtingen het hoofd te bieden waaronder de toegang tot sommige gegevensbanken.



Internationaal civiel crisisbeheer

Drie Belgische politiemensen werkten als antiterreurexpert voor de delegaties van de Europese Unie in Bosnië-Herzegovina (EUDEL Sarajevo), Libië (EUDEL Tripoli) en Indonesië (EUDEL Jakarta).

Daarnaast zette de Belgische politie in totaal 10 personeelsleden in voor de missies van civiel crisisbeheer van de Europese Unie in Niger (EUCAP Sahel Niger), Mali (EUCAP Sahel Mali), Irak (EUAM Iraq) en Oekraïne (EUAM Ukraine).

Door deel te nemen aan de missies in de Sahel en Irak willen we de lokale autoriteiten het hoofd helpen bieden aan onder meer de terroristische dreiging in de betrokken regio’s.

Om diezelfde reden heeft de Federale Politie onder leiding van het Belgische ontwikkelingsagentschap ENABEL bilaterale politieprojecten uitgevoerd in Burkina Faso en Benin.